"Dế nhủi" là loài dế kêu rỉ rả ngoài bờ rào ban đêm. Người trằn trọc khó ngủ, bực bội đổ lỗi cho tiếng dế kêu - nhưng thực ra nỗi mất ngủ là vì lòng nặng tâm sự, nhớ thương. Câu ca mượn cảnh để tả tình, gợi nỗi cô đơn thao thức.